KOŚCIÓŁ POKOJU W ŚWIDNICY – DREWNIANY CUD WPISANY NA LISTĘ UNESCO

Z zewnątrz jego bryła jest skromna i niepozorna, jednak wnętrze dosłownie zapiera dech w piersiach. To największa drewniana barokowa świątynia w Europie, zabytek wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, Pomnik Historii oraz jeden z Siedmiu Nowych Cudów Polski według „National Geographic”. Historia tego miejsca pokazuje, że nawet największe ograniczenia mogą stać się początkiem czegoś wyjątkowego.
Film z Naszej wyprawy dostępny jest na moim instagramie: KLIK
Oficjalna strona Kościoła Pokoju w Świdnicy- KLIK

Informacje praktyczne

Zwiedzanie Kościoła Pokoju wraz z nagraniem lektora trwa około 40 minut. Jeśli chcecie spokojnie obejść cały Plac Pokoju i zobaczyć pozostałe zabytkowe budynki, warto zarezerwować od jednej do dwóch godzin.

Kościół jest przystosowany do potrzeb osób poruszających się na wózkach.

Godziny zwiedzania

Kwiecień – październik

• poniedziałek–sobota: 9:00–18:00
• niedziele i święta: 12:00–18:00

Listopad i marzec

• poniedziałek–sobota: 9:00–16:30
• niedziele i święta: 12:00–16:30

Grudzień – luty

• poniedziałek–sobota: 10:00–15:00
• niedziele i święta: 12:00–15:00

Kościół jest zamknięty dla zwiedzających w Wielki Piątek, 1 listopada oraz 24 grudnia.

Gdzie znajduje się kościół?

Kościół Pokoju pw. Świętej Trójcy znajduje się w Świdnicy na Dolnym Śląsku, około 60 kilometrów od Wrocławia. Świątynia stoi na Placu Pokoju, otoczona zabytkowymi budynkami z XVII i XVIII wieku oraz wiekowymi drzewami. Cały kompleks tworzy niezwykłą luterańską enklawę, która zachowała swój historyczny charakter.
Nazwa kościoła nawiązuje do pokoju westfalskiego z 1648 roku, kończącego wyniszczającą Europę wojnę trzydziestoletnią. To właśnie postanowienia tego traktatu pozwoliły śląskim protestantom wznieść trzy Kościoły Pokoju – w Świdnicy, Jaworze i Głogowie. Do dziś zachowały się jedynie dwa: w Świdnicy i Jaworze.

Jak powstał kościół?

Historia budowy jest równie niezwykła jak sam kościół. Cesarz Ferdynand III Habsburg zgodził się na jego powstanie, ale postawił protestantom bardzo surowe warunki. Świątynia mogła zostać wzniesiona wyłącznie poza murami miasta, bez wieży i dzwonnicy, nie mogła przypominać tradycyjnego kościoła, a do jej budowy wolno było użyć jedynie nietrwałych materiałów – drewna, gliny, słomy i piasku. Co więcej, całość musiała powstać w ciągu zaledwie jednego roku.
Mieszkańcy Świdnicy pokazali jednak niezwykłą determinację. W budowę zaangażowali się przedstawiciele wszystkich warstw społecznych – od szlachty po najuboższych mieszkańców. Dzięki wsparciu protestanckich dworów europejskich oraz ogromnemu zaangażowaniu lokalnej społeczności świątynię ukończono w zaledwie dziesięć miesięcy. Pierwsze nabożeństwo odbyło się 24 czerwca 1657 roku.
Kościół został wzniesiony na planie krzyża w technice szachulcowej, czyli drewnianego szkieletu wypełnionego gliną i słomą. Mimo że budowla miała być tymczasowa, przetrwała ponad 360 lat i do dziś zachwyca kunsztem wykonania. Na powierzchni ponad 1000 m² może pomieścić aż 7500 osób, co czyni ją największą drewnianą świątynią protestancką w Europie.

Najważniejsze szczegóły na które warto zwrócić uwagę wewnątrz kościoła?

Największe zaskoczenie czeka po przekroczeniu drzwi. Surowa bryła skrywa niezwykle bogate barokowe wnętrze pełne złoconych dekoracji, malowideł i rzeźb.

Pierwszym elementem przyciągającym wzrok jest monumentalny XVIII-wieczny ołtarz wykonany z drewna. Centralną część zdobi scena Ostatniej Wieczerzy, nad którą znajduje się przedstawienie Chrztu Chrystusa w Jordanie. Ołtarz otaczają rzeźby Mojżesza, Aarona, Jana Chrzciciela oraz apostołów Piotra i Pawła, a całość wieńczy księga z siedmioma pieczęciami i Barankiem Bożym.

Równie imponująca jest bogato zdobiona ambona. Jej podstawę tworzą alegoryczne postacie Wiary, Nadziei i Miłości, natomiast na zwieńczeniu znajduje się anioł obwieszczający Sąd Ostateczny. Ciekawostką jest umieszczona przy mównicy klepsydra podzielona na cztery półgodzinne odcinki, która odmierzała czas trwania kazań.

Nie sposób przejść obojętnie obok potężnych organów z 1909 roku. Instrument liczy 62 głosy i blisko cztery tysiące piszczałek. Barokowy prospekt zdobią ruchome figurki muzykujących aniołów oraz portret Marcina Lutra z napisem „Warowną twierdzą jest nasz Bóg”. Warto również spojrzeć wysoko nad ołtarz – znajduje się tam drugi, znacznie starszy instrument z XVII wieku.

Ogromne wrażenie robią wielopoziomowe empory (architektoniczny element wnętrza, przypominający otwartą antresolę lub galerię, wsparty na kolumnach, filarach lub wspornikach) otaczające wnętrze świątyni. Pokrywają je dziesiątki cytatów biblijnych, scen alegorycznych, epitafiów, herbów szlacheckich oraz tarcz cechów rzemieślniczych. Dzięki nim można dostrzec, jak ważną rolę w życiu kościoła odgrywała lokalna społeczność.

Warto zwrócić uwagę również na przepiękną lożę rodziny Hochbergów, ufundowaną jako wyraz wdzięczności dla rodu, który przekazał drewno na budowę świątyni. Zachwycają także malowidła na stropie przedstawiające między innymi Trójcę Świętą, Sąd Ostateczny, Niebiańskie Jeruzalem i upadek Babilonu.

Jeśli odwiedzicie Halę Chrztów, koniecznie zobaczcie drewnianą polichromowaną chrzcielnicę z 1661 roku – to najstarszy zachowany element wyposażenia kościoła. Warto również przyjrzeć się portretom dawnych pastorów oraz historycznym szatom liturgicznym.

Symbol pokoju i pojednania

Choć Kościół Pokoju powstał w wyniku konfliktów religijnych XVII wieku, z czasem stał się symbolem dialogu i pojednania. Modlili się tutaj między innymi premier Tadeusz Mazowiecki i kanclerz Helmut Kohl, później także Angela Merkel i Ewa Kopacz. W 2016 roku miejsce to odwiedził Dalajlama XIV wraz z przedstawicielami różnych religii, podpisując wspólny Apel o Pokój.
Co najważniejsze, świątynia nie jest jedynie muzeum. Od 1657 roku nieprzerwanie odbywają się tu ewangelickie nabożeństwa, dzięki czemu Kościół Pokoju pozostaje żywym miejscem kultu i jednym z najcenniejszych zabytków Dolnego Śląska.

Najczęściej zadawane pytania 

Gdzie zaparkować?

W bezpośrednim sąsiedztwie Placu Pokoju znajdują się ogólnodostępne parkingi, z których do kościoła można dojść w zaledwie kilka minut. Najbliższy parking znajduje się przy ul. Pionierów Ziemi Świdnickiej oraz w okolicach centrum miasta. W dni powszednie część miejsc może być objęta Strefą Płatnego Parkowania, dlatego przed pozostawieniem samochodu warto sprawdzić obowiązujące oznakowanie. Jeśli planujecie również spacer po świdnickiej starówce, najlepiej zaparkować w centrum i połączyć zwiedzanie Kościoła Pokoju z wizytą na Rynku, który oddalony jest o około 10 minut pieszo.

Ile kosztuje zwiedzanie Kościoła Pokoju w Świdnicy?

Zwiedzanie odbywa się w formie cegiełki na fundusz renowacji zabytku. Obecnie osoby dorosłe płacą 18 zł, studenci, emeryci i grupy zorganizowane 15 zł, dzieci i młodzież 10 zł, a bilet rodzinny kosztuje 45 zł.

Ile trwa zwiedzanie?

Samo zwiedzanie wnętrza z nagraniem lektora zajmuje około 40 minut. Na zobaczenie całego Placu Pokoju warto przeznaczyć od jednej do dwóch godzin.

Czy Kościół Pokoju znajduje się na liście UNESCO?

Tak. Kościół Pokoju w Świdnicy został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako jeden z najlepiej zachowanych i najcenniejszych zabytków architektury drewnianej w Europie.

Dlaczego Kościół Pokoju jest tak wyjątkowy?

To największa drewniana barokowa świątynia w Europie, zbudowana w technice szachulcowej z drewna, gliny i słomy. Mimo że miała być budowlą tymczasową, przetrwała ponad 360 lat.

Czy Kościół Pokoju nadal pełni funkcję świątyni?

Tak. Od pierwszego nabożeństwa w 1657 roku do dziś regularnie odbywają się tutaj nabożeństwa Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.

Czy można zwiedzać kościół z dziećmi i wózkiem?

Tak. Obiekt jest dostępny dla rodzin z dziećmi oraz osób poruszających się na wózkach.

Kiedy najlepiej odwiedzić Kościół Pokoju?

Najlepszym okresem na zwiedzanie jest wiosna i lato, kiedy kościół jest otwarty najdłużej, a spacer po otaczającym go Placu Pokoju jest szczególnie przyjemny. Warto przyjechać rano, aby uniknąć największego ruchu turystycznego.