Nie każda podróż musi być dokładnie zaplanowana. Stolica Słowenii nie była na Naszej liście. Po dość długiej i męczącej podróży po Dolinie Soczy postanowiliśmy zrobić sobie wolne od samochodu. Nocleg mieliśmy w Lublanie, więc pieszo ruszyliśmy na miasto. Bez przygotowanej trasy, bez listy miejsc, które koniecznie trzeba zobaczyć i bez większego planu.
Okazało się, że był to świetny pomysł.
Lublana jest bardzo przyjemnym miastem do spacerowania. Historyczne centrum jest zwarte, a najważniejsze miejsca znajdują się stosunkowo blisko siebie. Rzeka Ljubljanica, mosty, kolorowe kamienice, place, kawiarnie i wszechobecne dzieła architekta Jože Plečnika sprawiają, że właściwie wystarczy ruszyć przed siebie.
Film z Naszej wyprawy dostępny jest na moim instagramie: KLIK
Co warto zobaczyć w jeden dzień?
Jeżeli macie w Lublanie tylko jeden dzień, nie próbowałabym upychać w nim kilkunastu muzeów i atrakcji. Najlepiej potraktować miasto jako jedną wielką trasę spacerową.
1. Nebotičnik – zaczynamy od widoku na Lublanę
Nebotičnik KLIK, czyli po prostu „Wieżowiec”, był jednym z pierwszych punktów naszego spaceru. To charakterystyczny budynek przy Štefanova ulica 1, którego nie sposób pomylić z żadnym innym.Budynek powstał w 1933 roku według projektu Vladimira Šubica. Miał nieco ponad 70 metrów wysokości i w momencie powstania był najwyższym budynkiem na Bałkanach oraz jednym z najwyższych w Europie. Dzisiaj jest jednym z ciekawszych punktów widokowych.
Na górze znajduje się kawiarnia i taras, z którego można zobaczyć czerwone dachy Starego Miasta, wzgórze zamkowe i okoliczne góry.
Moja rada: jeżeli jesteście w Lublanie pierwszy raz, warto zacząć właśnie tutaj. Widok z góry pozwala od razu zorientować się, jak wygląda miasto i jak blisko siebie znajdują się jego najważniejsze części.
2. Kongresni trg i park Zvezda
Idąc dalej, dotarliśmy do Kongresnego trgu KLIK, czyli Placu Kongresowego. To jeden z najważniejszych historycznych i kulturalnych placów Lublany. W jego centrum znajduje się park Zvezda KLIK, a wokół placu stoją między innymi budynki Uniwersytetu Lublany, Filharmonii Słoweńskiej oraz kościół Urszulanek. Dzisiejszy kształt placu wiąże się z Kongresem Świętego Przymierza, który odbył się tutaj w 1821 roku.- Kotwica – niepozorny pomnik w parku Zvezda
Kotwica KLIK została ustawiona w parku w 1954 roku jako symbol odzyskania przez Słowenię dostępu do morza. 
- Kolumna Świętej Trójcy i kościół Urszulanek
Kolumna jest kopią XVIII-wiecznego dzieła przypisywanego Francesco Robbie. Oryginał znajduje się obecnie w Muzeum Miejskim Lublany.Sam kościół Urszulanek KLIK jest jednym z ciekawszych przykładów barokowej architektury w centrum miasta. Jego charakterystyczna fasada bardzo dobrze prezentuje się właśnie z placu.
3. Prešerenov trg – serce Starego Miasta
Prešerenov trg KLIK to jeden z najbardziej charakterystycznych placów Lublany. Stoi tutaj pomnik France'a Prešerena KLIK, jednego z najważniejszych słoweńskich poetów, a uwagę od razu przyciąga różowa fasada kościoła Franciszkanów.Ale tak naprawdę plac jest przede wszystkim bramą do dalszej części Starego Miasta.
To właśnie stąd przechodzimy na jeden z najbardziej znanych symboli Lublany.
4. Tromostovje – Potrójny Most
Most potrójny, czyli Tromostovje KLIK, to najbardziej charakterystyczny most w Lublanie.I rzeczywiście są tutaj trzy mosty.
Środkowy istniał już wcześniej, a w latach 1929–1932 Jože Plečnik dobudował po jego bokach dwa mosty przeznaczone dla pieszych. W ten sposób powstała jedna z najbardziej charakterystycznych konstrukcji miasta.
To również świetny przykład tego, jak mocno Lublana związana jest z twórczością Plečnika. Jego projekty można spotkać w wielu miejscach centrum – od mostów, przez targ, a nawet klamki w drzwiach.
5. Ljubljanica – spacer wzdłuż rzeki
Jeżeli miałabym wskazać jedną rzecz, której nie można pominąć podczas jednodniowego pobytu, byłby to właśnie spacer wzdłuż Ljubljanicy.Rzeka przecina historyczne centrum i jest świetnym punktem orientacyjnym. Po obu stronach znajdują się kawiarnie, restauracje i kamienice, a kolejne mosty pozwalają co chwilę zmienić perspektywę.
Nie trzeba tutaj niczego szczególnie planować.
6. Smoczy Most
Z targu warto ruszyć dalej w kierunku Smoczego Mostu – Zmajski most KLIK.Mostu pilnują cztery charakterystyczne smoki, które stały się jednym z symboli miasta. Most powstał w latach 1900–1901 i jest ważnym przykładem secesji oraz historii konstrukcji żelbetowych. Był pierwszą konstrukcją żelbetową tego typu w Lublanie.
Smok jest symbolem Lublany i pojawia się w miejskich legendach oraz na herbie miasta.
7. Stare Miasto i Mestni trg
Od Smoczego Mostu można wrócić w stronę Starego Miasta i dać sobie trochę czasu na zwyczajne włóczenie się po uliczkach.Warto zajrzeć na Mestni trg, czyli Plac Miejski KLIK, przy którym znajduje się ratusz.
Przed nim stoi Fontanna Trzech Rzek Krainy KLIK, dzieło Francesco Robby. Plac od średniowiecza był jednym z centrów miasta, a później średniowieczną zabudowę zastąpiły między innymi barokowe pałace.
Stąd można już po prostu ruszyć dalej uliczkami Starego Miasta.
8. Zamek w Lublanie
Jeżeli macie cały dzień, warto przeznaczyć trochę czasu na wejście na wzgórze zamkowe. Zamek jest jednym z głównych punktów zwiedzania miasta. Na wzgórze można wejść pieszo albo skorzystać z kolejki linowej. Jest jednym z piękniejszych punktów widokowych w mieście.
9. Ekvorna – tajemnicza kobieta nad Ljubljanicą
10. Trg republike – plac, na którym tworzyła się historia Słowenii
Trg republike to jeden z najbardziej charakterystycznych zakątków współczesnej Lublany. Nad placem góruje modernistyczny budynek słoweńskiego parlamentu KLIK, którego wejście otaczają dziesiątki brązowych figur przedstawiających ludzi przy pracy i sceny z życia społeczeństwa. Monumentalny portal powstał w latach 50. XX wieku i świetnie pokazuje, jak sztuka została tu połączona z architekturą i ideologią epoki.Sam plac jest niemal podręcznikowym przykładem architektury socjalistycznego modernizmu. Nie jest jednak tylko ciekawostką architektoniczną – to właśnie tutaj w 1991 roku ogłoszono niepodległość Słowenii.
Wokół placu można znaleźć kilka interesujących rzeźb z czasów Jugosławii. Największa z nich, monumentalny Pomnik Rewolucji Draga Tršara KLIK, powstała w 1975 roku i symbolizuje masowy ruch oraz rewolucyjną energię. Niedaleko znajduje się pomnik Edvarda Kardelja KLIK- jednej z najważniejszych postaci politycznych socjalistycznej Jugosławii. Monument również stworzył Drago Tršar, a odsłonięto go w 1981 r.
11. Fontana Evropa – Europa na byku
Na Kongresnim trgu, tuż przed gmachem Uniwersytetu Lublańskiego, znalazłam dość niezwykłą fontannę. Jej centralnym elementem jest brązowa rzeźba przedstawiająca Europę siedzącą na grzbiecie byka. To oczywiście nawiązanie do greckiego mitu o Zeusie, który pod postacią byka porwał Europę. Rzeźbę stworzył słoweński artysta France Kralj już w 1955 roku, ale fontanna, którą oglądamy dzisiaj, powstała dopiero w latach 90. XX wieku. Jej uruchomienie i ustawienie rzeźby wiązało się z bardzo ważnym momentem w historii Słowenii – 15 stycznia 1992 roku, kiedy państwa Wspólnoty Europejskiej uznały niepodległość kraju. Europa na byku stała się więc symbolicznym znakiem zbliżenia Słowenii do Europy. Sama lokalizacja też jest ciekawa. Fontanna stoi przed reprezentacyjnym gmachem Uniwersytetu Lublańskiego KLIK, a po obu stronach wejścia można zobaczyć popiersia zasłużonych profesorów. Zwykły spacer po placu okazuje się więc małą lekcją słoweńskiej historii – od mitologii, przez czasy monarchii austro-węgierskiej, aż po niepodległą Słowenię.
Ciekawostka:
Podczas spaceru trafiliśmy na prace francuskiego artysty znanego jako Invader. Na ścianach budynków umieszczono dziwne, kolorowe obrazki wyglądające jak wyjęte ze starej gry komputerowej. Pikselowy smok, małe postacie, serduszka.Invader zaczął swoją „inwazję” w 1996 roku. Jego charakterystyczne postacie są zbudowane z małych, kwadratowych płytek, dlatego wyglądają jak grafiki z 8-bitowych gier.
W Lublanie pojawił się po raz pierwszy w 2006 roku, a większą serię prac stworzył tutaj w 2021 roku. W mieście znalazło się około 20 jego mozaik. Co ciekawe, część z nich nawiązuje bezpośrednio do Lublany – pojawiają się smoki, miejski herb czy motywy związane z miastem.
I nagle zwykły spacer zamienił się w małe polowanie na piksele.
Co ciekawe, istnieje nawet aplikacja FlashInvaders, w której można fotografować znalezione mozaiki i kolekcjonować je jak punkty w grze.
Gdzie i co warto zjeść w stolicy?
Julija – smaczny przystanek na Starym Mieście
Podczas spaceru po Starym Mieście warto zrobić sobie przerwę na obiad lub kolację w restauracji Julija przy Stari trg KLIK. My postawiliśmy na ryby: filet z brancina z truflami oraz grillowanego łososia z warzywami i zupę pomidorową. Na deser zjedliśmy przepyszne ciasto - Gibanica.
Szczególnie zapamiętaliśmy brancina z truflami – połączenie delikatnej ryby z intensywnym aromatem trufli było naprawdę udane. Gibanica z kolei pozwoliła nam spróbować czegoś bardziej tradycyjnego. To wielowarstwowy słoweński deser, który zdecydowanie zasługuje na miejsce na liście rzeczy do spróbowania w Lublanie.
Moji Štruklji Slovenije – tego trzeba spróbować!
Jeśli podczas pobytu w Słowenii macie spróbować jednego typowo lokalnego przysmaku, niech będą to štruklji. My trafiliśmy do Moji Štruklji Slovenije KLIK, małego lokalu znajdującego się pod słynnymi Plečnikowymi arkadami przy Centralnym Targu.Wybór smaków jest ogromny – są wersje zarówno wytrawne, jak i słodkie. My zdecydowaliśmy się na štruklji w wersji malina–pistacja. Pycha!
Czy warto poświęcić dzień na Lublanę?
Jeśli zastanawiacie się, czy warto przeznaczyć na Lublanę choćby jeden dzień – my nie mamy żadnych wątpliwości. To jedna z piękniejszych europejskich stolic, jakie mieliśmy okazję zobaczyć.Lublana zachwyca kolorami, atmosferą i tym, że mimo stołecznego charakteru nie przytłacza. Jest kameralna, pełna życia i bardzo przyjemna do odkrywania pieszo. W jednej chwili spacerujemy reprezentacyjnym placem, a kilka minut później trafiamy w niewielką, pełną uroku uliczkę, ukryte podwórko czy klimatyczny zakamarek, którego zupełnie się nie spodziewaliśmy.
I chyba właśnie te małe odkrycia spodobały nam się najbardziej.
Dla miłośników fotografii to prawdziwy raj. Kolorowe kamienice, ciekawa architektura, mosty nad Ljubljanicą, rzeźby, drzwi, detale budynków i niezliczone małe zaułki sprawiają, że aparat właściwie sam wyciąga się z plecaka.
Jeden dzień pozwoli Wam zobaczyć najważniejsze miejsca i poczuć atmosferę miasta, ale mamy wrażenie, że Lublana jest jednym z tych miejsc, w których łatwo powiedzieć: „szkoda, że nie zostaliśmy jeszcze jeden dzień”.
