Velika Planina od dawna była na mojej liście miejsc do zobaczenia w Słowenii. Ten niezwykły płaskowyż, położony w Alpach Kamnicko-Sawińskich, słynie przede wszystkim z charakterystycznych drewnianych chatek pasterskich, zielonych hal, krów spacerujących po górskich łąkach i pięknych widoków na okoliczne szczyty. Na Velikiej Planinie znajduje się również Gradišče – najwyższy punkt płaskowyżu, wznoszący się na wysokość 1666 m n.p.m.
Zanim jednak tam pojechaliśmy, przeczytałam sporo relacji z wycieczek. I niemal wszędzie powtarzała się ta sama informacja: na Veliką Planinę najlepiej wyjechać kolejką, ponieważ wejście pieszo jest bardzo trudne i męczące.
No cóż… nie do końca jest to prawda.
Oczywiście można wybrać długie i wymagające podejście z doliny, ale mało kto wspomina o tym, że samochodem można podjechać znacznie wyżej. W okolicy Velikiej Planiny znajdują się trzy parkingi, z których można rozpocząć trekking. Ze względu na niepewną pogodę my wybraliśmy parking Ušivec i okazało się, że była to świetna decyzja. Podejście na płaskowyż zajęło nam około godziny i wcale nie było tak trudne.
Jeśli więc lubicie górskie spacery, nie skreślajcie wejścia na Veliką Planinę pieszo. Wystarczy dobrze wybrać miejsce startu.
Velika Planina była piątym punktem Naszej wakacyjnej wyprawy Czechy-Austria-Słowenia-Chorwacja. 15 dni pełnych przygód.
Film z Naszej wyprawy dostępny jest na moim instagramie: KLIK
Moje porady:
- Nie musicie korzystać z kolejki linowej, żeby dostać się na Veliką Planinę. Jeśli lubicie górskie wędrówki możecie podjechać samochodem wyżej i rozpocząć trekking z jednego z kilku parkingów. To świetna opcja, jeśli chcecie połączyć zwiedzanie Velikej Planiny ze spacerem po górach. Parkingi są płatne. Warto wcześniej pobrać aplikację EasyPark, bo mogą być problemy z zasięgiem.
- Velika Planina jest bardzo popularnym miejscem, szczególnie latem w weekendy. Im później przyjedziecie, tym większa szansa, że będziecie mieli problem z zaparkowaniem. Rano jest również przyjemniej na szlaku, szczególnie w upalne dni.
- Nawet jeśli w dolinie jest piękna, słoneczna pogoda, wyżej warunki mogą być zupełnie inne. Warto również pamiętać o popołudniowych burzach, które w górach nie są niczym niezwykłym.
- Jeżeli planujecie zjeść coś pysznego i tradycyjnego warto zabrać gotówkę. Nie ma możliwości zapłacenia kartą w chatach na Velikiej Planinie.
- Na otwartych halach jest bardzo mało cienia, dlatego w słoneczny dzień słońce potrafi dać się we znaki. Czapka, okulary przeciwsłoneczne, krem z filtrem i zapas wody zdecydowanie się przydadzą.
Velika Planina – wprowadzenie
Velika Planina znajduje się na północ od Lublany, w słoweńskich Alpach Kamnicko-Sawińskich. Jest jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc w tej części Słowenii, przede wszystkim ze względu na zachowaną tradycję pasterską.Latem tutejsze hale zamieniają się w ogromne pastwiska.
To właśnie połączenie przyrody i tradycyjnego pasterstwa sprawia, że Velika Planina jest tak wyjątkowa. .
Najwyższym punktem płaskowyżu jest Gradišče – 1666 m n.p.m. I właśnie tam postanowiliśmy dotrzeć podczas naszego trekkingu.
Trochę historii
Tamtejsze tereny były zamieszkiwane już od czasów prehistorycznych, a ślady najstarszych znanych chat pasterskich pochodzą z XVI wieku.Niestety podczas II wojny światowej osada została spalona przez nazistów, dlatego historyczne chaty nie przetrwały do naszych czasów.
Dzisiejsza zabudowa Velikiej Planiny jest więc w dużej mierze efektem odbudowy prowadzonej w drugiej połowie XX wieku.
Z czasem Velika Planina zaczęła przyciągać nie tylko pasterzy i miłośników górskich wędrówek. Dzięki budowie kolejki linowej oraz wyciągów narciarskich stała się atrakcją dostępną właściwie przez cały rok dla wszystkich turystów.
Charakterystyczne chaty
Velika Planina to największa i najlepiej zachowana górska osada pasterska w Słowenii, a zarazem jedna z największych tego typu osad w całej Europie. Na hali stoi obecnie około 140 pasterskich domków, które tworzą niezwykle malowniczy krajobraz. Charakterystyczne, nisko schodzące dachy miały chronić budynki przed silnym górskim wiatrem oraz ciężkim śniegiem.
Chaty kryte są tradycyjnym świerkowym gontem, czyli tzw. šinkli, a ich charakterystyczna forma sprawia, że osada wygląda zupełnie inaczej niż typowe górskie miejscowości, które znamy z Alp. Ta architektura jest naprawdę unikalna na skalę europejską.
Kolejka linowa
Najwygodniejszym sposobem dotarcia na Veliką Planinę jest kolejka linowa z miejscowości Kamniška Bistrica. Dolna stacja znajduje się niedaleko kempingu Kamp Alpe.Przy dolnej stacji znajduje się bezpłatny parking KLIK, restauracja oraz kasa biletowa, więc można zostawić samochód i od razu rozpocząć górską część wycieczki.
Sama kolejka jest niewątpliwie atrakcją. Widok płaskowyżu z lotu ptaka musi być przecudowny.
Dla osób, które nie mają ochoty na długi trekking, kolejka jest zdecydowanie najwygodniejszym sposobem dotarcia na górę. Co więcej, na miejscu można później spacerować praktycznie bez większego wysiłku, podziwiając pasterskie chatki, krowy i panoramę Alp.
Wyciąg krzesełkowy
Po dotarciu do górnej stacji kolejki można przesiąść się na sześcioosobowy wyciąg krzesełkowy, który zabiera turystów jeszcze wyżej, w kierunku centralnej części Velikiej Planiny.To bardzo wygodne rozwiązanie, szczególnie dla osób, które chcą jak najszybciej znaleźć się wśród pasterskich chat i rozpocząć spacer po płaskowyżu.
Ceny biletów i godziny kursów kolejki na Velika Planina
Ceny biletów na kolejkę linową i wyciąg krzesełkowy zmieniają się w zależności od sezonu, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny cennik KLIK i godziny kursowania na oficjalnej stronie Velika Planina.Podczas naszej wizyty w lipcu 2026 roku bilet normalny w obie strony – kolejka linowa + wyciąg krzesełkowy – kosztował 30€ za osobę dorosłą i 68€ za całą rodzinę (2 dorosłych+ 1-4dzieci).
Jeśli chodzi o godziny kursowania, kolejka linowa kursowała co pół godziny w godzinach 8:00–18:00, natomiast kolejka krzesełkowa działała w sposób ciągły w godzinach 8:30–17:30.
Warto więc mieć na uwadze nie tylko godzinę wjazdu, ale również ostatni zjazd. Szczególnie jeśli planujecie dłuższy spacer po płaskowyżu, wejście na Gradišče albo spokojny obiad w jednej z pasterskich chat.
Z parkingu Ušivec na Veliką Planinę
Jeśli zdecydujecie się na wejście pieszo z parkingu Ušivec, czeka Was około 40–60 minut przyjemnego, niezbyt wymagającego spaceru. Trasa prowadzi początkowo przez las, a później przez charakterystyczne dla Velikej Planiny górskie hale i pastwiska.Na początku trzeba jednak trochę uważać, ponieważ trasa nie jest tutaj zbyt dobrze oznaczona. Po zostawieniu samochodu na parkingu szukajcie oznaczenia z krową, a następnie kierujcie się za znak i w stronę lasu. Właśnie tam zaczyna się dobrze wydeptana ścieżka prowadząca w górę. Nie spodziewajcie się jednak od razu wyraźnych górskich drogowskazów – początkowy fragment szlaku może być nieco mylący.
Po wyjściu z lasu robi się zdecydowanie przyjemniej. Pojawiają się otwarte hale, zielone pastwiska i pierwsze pasterskie chaty, a spacer zaczyna bardziej przypominać wędrówkę po alpejskiej łące niż klasyczny trekking przez las. Warto co jakiś czas odwrócić się za siebie – wraz z nabieraniem wysokości otwierają się coraz ładniejsze widoki na okoliczne góry.
Kaplica Matki Boskiej Śnieżnej
Spacerując po Velikiej Planinie, warto zajrzeć również do niewielkiej kaplicy Matki Boskiej Śnieżnej.Obecna kaplica została odbudowana w 1988 roku, dokładnie w miejscu, w którym przed II wojną światową znajdowała się wcześniejsza świątynia. Niestety, podobnie jak pasterska osada, została ona zniszczona podczas wojny.
Dzisiaj jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów Velikiej Planiny.
W sezonie letnim w kaplicy odbywają się w niedzielne msze, a najważniejsza uroczystość przypada oczywiście 5 sierpnia, w dzień Matki Bożej Śnieżnej. Jest to święto całej osady, dlatego jeśli będziecie mieli okazję odwiedzić Veliką Planinę właśnie w tym terminie, możecie zobaczyć miejsce w wyjątkowo uroczystej odsłonie.
Kaplica ma również bardzo ciekawą tradycję związaną z okresem Bożego Narodzenia – odbywa się tutaj słynna pasterka.
Velika Planina od strony kulinarnej
Dla mnie Velika Planina ma jeszcze jedną ogromną zaletę – można tutaj połączyć trekking z degustacją lokalnych przysmaków.A przecież nic tak nie smakuje po górskiej wędrówce jak porządny, regionalny posiłek.
Kislo mleko
Jednym z najbardziej charakterystycznych produktów Velikiej Planiny jest kislo mleko, czyli kwaśne mleko.
Trnič
To tradycyjny, twardy ser pasterski.
Jota
Jeżeli zgłodniejecie po trekkingu, warto poszukać joty – tradycyjnej słoweńskiej potrawy przygotowywanej między innymi z kapusty, fasoli i mięsa.
Ričet
Innym lokalnym daniem jest ričet, czyli pożywna potrawa na bazie jęczmienia, warzyw i mięsa.
Štruklji
Miłośnicy słodkości powinni spróbować również štruklji, czyli zawijanego ciasta z owocami. My polecamy wersję z jabłkami.
Žganci
Tradycyjna kasza (np. gryczana) okraszona skwarkami. Próbowaliśmy i polecamy.
Gradišče – najwyższy szczyt Velikiej Planiny
Jeżeli już dotrzecie na Veliką Planinę, koniecznie zaplanujcie wejście na Gradišče.To najwyższy punkt płaskowyżu, który ma 1666m n.p.m.
Podejście nie jest szczególnie trudne, dlatego naszym zdaniem szkoda byłoby zakończyć wycieczkę wyłącznie na spacerze pomiędzy chatkami.
Trasa prowadzi przez otwarte hale i jest bardzo przyjemna. Najbardziej stromy fragment pojawia się pod samym szczytem, ale jest krótki i nie powinien sprawić problemu osobom mającym choć trochę górskiego doświadczenia.
Na górze czeka bajecznie piękny widok na Alpy Kamnicko-Sawińskie i okoliczne doliny.
I właśnie tutaj najlepiej widać, jak ogromny jest cały płaskowyż.
Nietypowa atrakcja Velikiej Planiny – rzucanie kamieniami
Czas na atrakcję, której zdecydowanie nie spodziewaliśmy się podczas wycieczki.Gra w rzucanie kamieniami w krowie odchody.
Na Velikiej Planinie krów jest naprawdę mnóstwo, a skoro są krowy, to wiadomo – na pastwiskach znajdują się również efekty ich działalności.
Wystarczy znaleźć krowi placek, wziąć niewielki kamień i spróbować trafić nim w sam środek.
Brzmi głupio?
Być może.
Czy próbowaliśmy?
Oczywiście! 😂
I powiem Wam, że taka zupełnie absurdalna zabawa potrafi dostarczyć sporo śmiechu, szczególnie jeśli podróżujecie w większym gronie albo z dziećmi.
Uwaga na krowy!
Skoro już jesteśmy przy krowach – trzeba pamiętać, że to one są tutaj gospodarzami.Spotkacie je praktycznie wszędzie. Czasami stoją kilka metrów od szlaku, czasami przechodzą przez drogę, a czasami po prostu leżą na środku ścieżki i absolutnie nie zamierzają się ruszyć.
Warto zachować dystans i przede wszystkim nie podchodzić do cieląt. Nie należy również dokarmiać zwierząt.
Jeżeli podróżujecie z psem, powinien być prowadzony na smyczy.
Kiedy najlepiej odwiedzić Veliką Planinę?
Wiosna - kwitnące krokusy i spokójTo przede wszystkim czas słynnych krokusów. Płaskowyż pokrywa się wtedy kwiatami i przyciąga ogromną liczbę fotografów oraz turystów.
Lato - najlepszy sezon na „żywą” Veliką Planinę
To najlepszy okres, jeśli chcecie zobaczyć żywą tradycję pasterską. Na halach pojawiają się krowy, otwierają się pasterskie chaty i można spróbować lokalnych produktów.
Jesień - najbardziej niedoceniana pora roku
Jesienią jest zdecydowanie spokojniej. Pasterze już opuszczają hale, więc znika letni gwar, ale pojawia się cisza, kolory i bardzo dobre światło.
Zima - śnieżna kraina
Velika Planina zimą zamienia się w malowniczą, zaśnieżoną krainę przypominającą wioskę ze świątecznej pocztówki, oferując spokój oraz piękne widoki.Gdzie zaparkować na Velikiej Planinie?
Nie musicie korzystać z kolejki linowej, żeby dostać się na Veliką Planinę. Jeśli lubicie górskie wędrówki, możecie podjechać samochodem wyżej i rozpocząć trekking z jednego z kilku parkingów. To świetna opcja, jeśli chcecie połączyć zwiedzanie Velikej Planiny ze spacerem po górach.- Najniżej położony parking (trekking 1,5-2 godziny): Parking Rakove Ravni - jest otwarty przez cały rok, dlatego jest najlepszą opcją również zimą.
- Środkowy parking (trekking 1 godzina): Parking Ušivec - prowadzi do niego szutrowa, dość wąska droga.
- Najwyżej położony parking (trekking 40 minut): Parking Mačkin kot
Za parkingi najwygodniej zapłacić za pomocą aplikacji EasyPark. Warto pobrać ją jeszcze przed wyjazdem, ponieważ w górnej części Velikej Planiny może być problem z zasięgiem. Zarządcy parkingów zalecają dokonanie płatności już w okolicy Rakove Ravni, gdzie sygnał jest najlepszy – nawet jeśli samochód zostawiacie wyżej. Znalazłam też informację, że można płacić gotówką na miejscu u obsługi parkingu, ale szczerze powiedziawszy nie widziałam żadnej osoby, która by takie opłaty pobierała.
